Όταν οι απευθείας αναθέσεις μετατρέπονται από εξαίρεση σε καθημερινή πρακτική, η δημοτική αρχή δεν μπορεί να ζητά από τους πολίτες να κοιτούν αλλού. Οφείλει να δώσει στοιχεία, εξηγήσεις και απαντήσεις.
Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα η διοίκηση του Δήμου Λαυρεωτικής προκαλεί η εικόνα που προκύπτει από τη συγκέντρωση των αναρτημένων αποφάσεων για απευθείας αναθέσεις μέσα στο 2026.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε συγκεντρώσει από τις δημόσια αναρτημένες πράξεις, κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 οι απευθείας αναθέσεις φέρονται να ξεπερνούν συνολικά τα 2.700.000 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρονική κατανομή τους: με βάση την ίδια καταγραφή, ποσό άνω των 2 εκατομμυρίων ευρώ αντιστοιχεί περίπου στις τελευταίες εκατό ημέρες.
Τα αθροίσματα αυτά επιβεβαιώνονται στο σύνολό τους από τις πρωτογενείς αποφάσεις, γι αυτό δεν μιλάμε για ένα περιστασιακό διοικητικό εργαλείο. Μιλάμε για έναν όγκο απευθείας αναθέσεων που επιβάλλει πολιτικές εξηγήσεις.
Και αυτές τις εξηγήσεις οφείλει πρωτίστως ο δήμαρχος Λαυρεωτικής, Δημήτρης Λουκάς.
Πάνω από μισό εκατομμύριο για επισκευή οχημάτων.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στην περίπτωση των δημοτικών οχημάτων.
Από την κατηγοριοποίηση των στοιχείων που έχουμε συγκεντρώσει προκύπτει ότι περίπου το 20% του συνολικού ποσού των απευθείας αναθέσεων αφορά τεχνικούς ελέγχους, συντηρήσεις, επισκευές, ανταλλακτικά και συναφείς εργασίες για οχήματα του Δήμου.
Σε απόλυτους αριθμούς, το σχετικό ποσό εμφανίζεται να υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ μέσα στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026.
Πρόκειται για ποσό που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Οι δημόσιες αναρτήσεις επιβεβαιώνουν, τουλάχιστον ως προς την ύπαρξη της πρακτικής, επαναλαμβανόμενες πράξεις του Δήμου Λαυρεωτικής για τεχνικές επιθεωρήσεις και επισκευές συγκεκριμένων οχημάτων.
Και εδώ ακριβώς γεννιέται το βασικό ερώτημα:
Γιατί, κύριε Λουκά;
Γιατί ο Δήμος οδηγείται επανειλημμένα σε επιμέρους διαδικασίες για οχήματα, αντί να επιδιώκει —όπου αυτό είναι νομικά και τεχνικά εφικτό— μια συνολική, ανταγωνιστική διαδικασία για τη συντήρηση και επισκευή του στόλου;
Γιατί να μην υπάρχει ένας ανοικτός διαγωνισμός, με σαφείς τεχνικές προδιαγραφές, τιμοκαταλόγους εργασιών και ανταλλακτικών, ανταγωνιστικές προσφορές και όρους που θα επιτρέπουν στον Δήμο να γνωρίζει εκ των προτέρων πόσο πληρώνει και γιατί;
Μπορεί η δημοτική αρχή να έχει απαντήσεις. Αν τις έχει, τώρα είναι η στιγμή να τις δώσει.
Η νομιμότητα είναι το ελάχιστο – η χρηστή διοίκηση είναι το ζητούμενο
Δεν ισχυριζόμαστε ότι μια απευθείας ανάθεση είναι από μόνη της παράνομη. Η νομοθεσία προβλέπει περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται η συγκεκριμένη διαδικασία.
Αυτό όμως δεν τελειώνει τη δημόσια συζήτηση.
Διότι άλλο πράγμα είναι η τυπική δυνατότητα χρησιμοποίησης μιας διαδικασίας και άλλο η πολιτική υποχρέωση μιας δημοτικής αρχής να αποδεικνύει ότι επιτυγχάνει οικονομία, ανταγωνισμό, διαφάνεια και την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των χρημάτων των δημοτών.
Όταν οι επιμέρους αναθέσεις συσσωρεύονται και το συνολικό οικονομικό αντικείμενο μιας κατηγορίας δαπανών φτάνει, σύμφωνα με την καταγραφή, σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, το ερώτημα είναι αναπόφευκτο:
Θα μπορούσε ένας ενιαίος ή πολυτμηματικός διαγωνισμός να εξασφαλίσει καλύτερες τιμές για τον Δήμο;
Και ακόμη:
Υπήρξε σχεδιασμός στην αρχή του οικονομικού έτους για τις προβλέψιμες ανάγκες του δημοτικού στόλου;
Πόσα οχήματα επισκευάστηκαν;
Πόσο κόστισε συνολικά το καθένα;
Σε ποιους οικονομικούς φορείς κατευθύνθηκαν οι σχετικές αναθέσεις;
Πόσες προσφορές ζητήθηκαν σε κάθε περίπτωση;
Υπήρχαν επαναλαμβανόμενοι ανάδοχοι;
Ποια υπηρεσία πιστοποιούσε κάθε βλάβη και ποια επιβεβαίωνε την ολοκλήρωση των εργασιών;
Και κυρίως: ποια είναι η σύγκριση του κόστους που τελικά πληρώνει ο Δήμος με τις τιμές που θα μπορούσε να πετύχει μέσω οργανωμένης ανταγωνιστικής διαδικασίας;
Αυτές δεν είναι «εχθρικές» ερωτήσεις. Είναι οι στοιχειώδεις ερωτήσεις που δικαιούται να κάνει κάθε δημότης όταν βλέπει μεγάλα ποσά δημόσιου χρήματος να διακινούνται μέσω επαναλαμβανόμενων απευθείας αναθέσεων.
Και η αντιπολίτευση;
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο πολιτικό ζήτημα.
Πού βρίσκεται η αντιπολίτευση του Δήμου Λαυρεωτικής;
Έχει συγκεντρώσει τις αποφάσεις;
Έχει αθροίσει τα ποσά;
Έχει ζητήσει κατάσταση όλων των δαπανών ανά όχημα;
Έχει ζητήσει τα πρωτόκολλα τεχνικού ελέγχου, τις προσφορές, τα τιμολόγια και τα στοιχεία των αναδόχων;
Έχει θέσει το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο;
Αν όχι, γιατί;
Ο ρόλος της αντιπολίτευσης δεν είναι απλώς να εκδίδει ανακοινώσεις για τα εύκολα. Είναι να ασκεί πραγματικό έλεγχο στη διοίκηση και ιδιαίτερα εκεί όπου υπάρχουν σημαντικές δημόσιες δαπάνες.
Τα στοιχεία πρέπει να ελεγχθούν θεσμικά
Εφόσον η πλήρης επεξεργασία των αναρτήσεων επιβεβαιώσει τα ποσά και κυρίως εφόσον προκύψουν ενδείξεις ότι ομοειδείς και προβλέψιμες ανάγκες αντιμετωπίζονταν συστηματικά με επιμέρους αναθέσεις αντί της διαδικασίας που απαιτούσε ο νόμος, τότε το υλικό δεν πρέπει να μείνει στο επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Πρέπει να τεθεί με πλήρη φάκελο και χωρίς αυθαίρετες κατηγορίες ενώπιον των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών, ώστε αυτές —και όχι τα μέσα ενημέρωσης ή οι πολιτικοί αντίπαλοι— να κρίνουν εάν τηρήθηκε απολύτως το θεσμικό πλαίσιο.
Αν από νομική αξιολόγηση των πρωτογενών εγγράφων προκύψουν συγκεκριμένες ενδείξεις αξιόποινης πράξης, τότε ασφαλώς μπορεί να εξεταστεί και η υποβολή αναφοράς στην αρμόδια εισαγγελική αρχή.
Το κρίσιμο είναι ένα: έλεγχος με έγγραφα, αριθμούς και αποδείξεις.
Ο κ. Λουκάς έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπιστεί τις επιλογές της διοίκησής του. Έχει όμως και την υποχρέωση να εξηγήσει δημόσια γιατί επιλέχθηκε αυτό το μοντέλο διαχείρισης.
Οι δημότες της Λαυρεωτικής δεν χρειάζονται γενικόλογες διαβεβαιώσεις.
Χρειάζονται έναν αναλυτικό πίνακα: κάθε ανάθεση, κάθε ανάδοχος, κάθε όχημα, κάθε εργασία, κάθε ποσό.
Και μία καθαρή απάντηση:
Γιατί τόσες επιμέρους αναθέσεις και γιατί όχι μια ανοικτή ανταγωνιστική διαδικασία για τις προβλέψιμες ανάγκες συντήρησης και επισκευής του δημοτικού στόλου;
Μέχρι να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό.
Και με δημόσιο χρήμα αυτού του ύψους, κανείς δεν δικαιούται να απαιτεί σιωπή.
