ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Eπτά ημέρες πριν από τις ανακοινώσεις των μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση της πανάκριβης θέρμανσης, το οικονομικό επιτελείο βλέπει με ανακούφιση σημάδια αποκλιμάκωσης στις διυλιστηριακές τιμές του πετρελαίου.

Για πρώτη φορά ύστερα από εβδομάδες, καταγράφεται πολυήμερη πτώση στις τιμές του διυλισμένου πετρελαίου. Αν, λοιπόν, ξεκινούσε σήμερα η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, η τιμή λιανικής θα διαμορφωνόταν ακόμη και κάτω από τα 1,9 ευρώ ανά λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα, τη στιγμή που προ δεκαημέρου καταγράφονταν τιμές ακόμη και άνω των 2 ευρώ.

Με την ελπίδα ότι η πτωτική τάση θα διατηρηθεί, η κυβέρνηση θα ανακοινώσει στις 14 Οκτωβρίου διπλή παρέμβαση.

Επίδομα θέρμανσης ανά περιοχή και πηγή ενέργειας

Οικογένεια με δύο προστατευόμενα τέκνα – ποσά σε €

Πόσα θα πάρουν στην πράξη τα νοικοκυριά

Η αύξηση θα εφαρμοστεί στα βασικά ποσά του επιδόματος, πάνω στα οποία "χτίζεται" ο υπολογισμός για κάθε νοικοκυριό. Για όσους θερμαίνονται με πετρέλαιο, το βασικό ποσό ανεβαίνει από 300 σε 360 ευρώ, για το φυσικό αέριο από 325 σε 385 ευρώ και για το ηλεκτρικό ρεύμα από 380 σε 500 ευρώ.

Στη συνέχεια, το βασικό ποσό πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή θέρμανσης της περιοχής —υψηλότερο στις ψυχρές ορεινές περιοχές και χαμηλότερο στα νησιά και στις παραθαλάσσιες πόλεις— και προσαυξάνεται κατά 20% για κάθε προστατευόμενο τέκνο. Στις περιοχές με συντελεστή άνω της μονάδας προστίθεται επιπλέον προσαύξηση 25% ή 50%. Παράλληλα, το κατώτατο επίδομα αυξάνεται από 100 σε 120 ευρώ.

Μια οικογένεια με δύο παιδιά στη Θεσσαλονίκη που θερμαίνεται με πετρέλαιο θα λάβει 358 ευρώ, έναντι 298 ευρώ πέρυσι. Αν το σπίτι θερμαίνεται με φυσικό αέριο, το επίδομα ανεβαίνει στα 383 ευρώ από 323 ευρώ, ενώ με ηλεκτρικό ρεύμα φτάνει τα 497 ευρώ από 378 ευρώ.

Στις πιο ψυχρές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας τα ποσά σχεδόν διπλασιάζονται. Στην Κοζάνη, η ίδια οικογένεια θα πάρει 706 ευρώ για πετρέλαιο (από 588 ευρώ), 755 ευρώ για φυσικό αέριο (από 637 ευρώ) και 980 ευρώ για ηλεκτρικό ρεύμα (από 745 ευρώ). Στη Φλώρινα, το επίδομα για όσους θερμαίνονται με ρεύμα "αγγίζει" το ανώτατο όριο των 1.000 ευρώ, έναντι 785 ευρώ πέρυσι.

Στο κέντρο της Αθήνας, μια οικογένεια με δύο παιδιά θα λάβει 217 ευρώ για πετρέλαιο από 181 ευρώ, 232 ευρώ για φυσικό αέριο από 196 ευρώ και 301 ευρώ για ηλεκτρικό ρεύμα από 229 ευρώ. Στα βόρεια προάστια, όπου ο συντελεστής είναι υψηλότερος, τα ποσά ανεβαίνουν: στην Κηφισιά, το επίδομα για πετρέλαιο διαμορφώνεται στα 307 ευρώ από 256 ευρώ και για φυσικό αέριο στα 329 ευρώ από 278 ευρώ.

Στο Ηράκλειο, όπου ο συντελεστής είναι από τους χαμηλότερους της χώρας, η οικογένεια που θερμαίνεται με πετρέλαιο θα εισπράξει το κατώτατο ποσό των 120 ευρώ, από 100 ευρώ πέρυσι. Με φυσικό αέριο θα λάβει 124 ευρώ από 105 ευρώ και με ηλεκτρικό ρεύμα 161 ευρώ από 122 ευρώ.

Ο εθνικός "κουμπαράς" για το 2026 και το 2027

Για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων, το υπουργείο Οικονομικών διαθέτει περίπου 200 εκατ. ευρώ για το υπόλοιπο του 2026. Ακόμη 200 εκατ. ευρώ έχουν ήδη μπει στην άκρη στον προϋπολογισμό του 2027, για τα μέτρα στήριξης που ενδέχεται να χρειαστούν το πρώτο τρίμηνο της νέας χρονιάς.

Τα κονδύλια αυτά θα χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτηθούν οι οριζόντιες επιδοτήσεις στα καύσιμα κίνησης και θέρμανσης, για όσο διάστημα χρειαστεί, τόσο μέσα στο 2026 όσο και στις αρχές του 2027. Από τον ίδιο "κουμπαρά" θα καλυφθεί η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία θεωρείται δεδομένη, αλλά και η νέα επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Τα περιθώρια, ωστόσο, δεν είναι απεριόριστα. Μόνο για τον Οκτώβριο, το κόστος των μέτρων εκτιμάται κοντά στα 100 εκατ. ευρώ, αν συνυπολογιστεί και η επιδότηση των 15 λεπτών για το πρώτο δεκαπενθήμερο. Γι’ αυτό και η διάρκεια των οριζόντιων επιδοτήσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των τιμών, γεγονός που εξηγεί την ανακούφιση του οικονομικού επιτελείου για την αποκλιμάκωση στα διυλιστήρια.

Το αίτημα της Αθήνας στις Βρυξέλλες

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει ήδη ανοίξει τη συζήτηση από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επισημαίνοντας ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 140% και οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν διπλασιαστεί, και ότι η Ευρώπη οφείλει να δώσει στα κράτη μέλη τα εργαλεία και την ευελιξία για να ανταποκριθούν στην άμεση πίεση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα θα ζητήσει να της δοθούν πρόσθετα δημοσιονομικά περιθώρια, όπως ανέφερε χθες και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ. Στόχος είναι η χώρα να διαθέτει μεγαλύτερο "οπλοστάσιο" για τη στήριξη των νοικοκυριών, εφόσον η ενεργειακή κρίση παραταθεί ή ενταθεί τους επόμενους μήνες.

Να σημειωθεί, πάντως, ότι τα πρόσθετα περιθώρια δεν θα αποτελέσουν "λευκή επιταγή". Η Κομισιόν έχει ξεκαθαρίσει ότι η στήριξη προς τους πολίτες πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια. Έτσι, με τον επιπλέον δημοσιονομικό χώρο η Ελλάδα θα μπορεί να χρηματοδοτήσει μόνο στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τους πιο ευάλωτους, όπως ένα έκτακτο επίδομα θέρμανσης σε νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα ή "κουπόνια" ενέργειας, στα πρότυπα της Γαλλίας και της Ρουμανίας. Οι οριζόντιες επιδοτήσεις στα καύσιμα θα συνεχίσουν να βαρύνουν αποκλειστικά τα εθνικά κονδύλια.