Με το πετρέλαιο θέρμανσης να ξεκινά από τα 1,98 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση ενεργοποιεί μια παρέμβαση "ισοδύναμο" της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο ελάχιστο επιτρεπτό όριο.
Αντί να αγγίξει τον φόρο, επιλέγει οριζόντια επιδότηση στην αντλία της τάξης των 30-35 λεπτών το λίτρο, όσο περίπου θα έφερνε και η μέγιστη μείωση του ΕΦΚ που επιτρέπει η Ε.Ε.
Ακόμη και έτσι, η τιμή εκτιμάται στα 1,65-1,70 ευρώ το λίτρο, δηλαδή υψηλότερη ακόμη και από την πρεμιέρα του 2022. Για να απορροφηθεί μέρος της επιβάρυνσης, έρχεται και οριζόντια αύξηση 20% στο επίδομα θέρμανσης. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την τσέπη των καταναλωτών, σε 10 ερωτήσεις και απαντήσεις.
1. Τι σημαίνει το "ισοδύναμο" της μείωσης του ΕΦΚ που ενεργοποιεί η κυβέρνηση;
Αντί να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση επιλέγει μια οριζόντια επιδότηση στην αντλία που φέρνει περίπου το ίδιο αποτέλεσμα για τον καταναλωτή. Αν ο ΕΦΚ έπεφτε από τα 280 ευρώ στο ελάχιστο κοινοτικό όριο των 21 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, η τιμή θα μειωνόταν κατά περίπου 32 λεπτά το λίτρο (25,9 λεπτά από τον ΕΦΚ και 6,2 λεπτά από τον ΦΠΑ που αναλογεί σε αυτόν). Η επιδότηση που σχεδιάζεται κινείται σε αυτά τα επίπεδα: πιθανότατα 20-25 λεπτά από το κράτος και άλλα 10 λεπτά από τα διυλιστήρια, δηλαδή περίπου 30-35 λεπτά το λίτρο.
2. Γιατί επιλέγεται η επιδότηση και όχι η μείωση του φόρου;
Για δύο λόγους. Πρώτον, το Σύνταγμα ορίζει ότι οι φορολογικοί συντελεστές αλλάζουν μόνο με νόμο, άρα κάθε αυξομείωση του ΕΦΚ θα έπρεπε να περνά από τη Βουλή. Η επιδότηση στην αντλία, αντίθετα, μπορεί να προσαρμόζεται με υπουργική απόφαση, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών. Δεύτερον, τα ποσά θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο, ώστε να μην ξεπεραστεί ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος των περίπου 200 εκατ. ευρώ που υπάρχει μέχρι το τέλος του έτους.
3. Πόσο θα πληρώνουμε για ένα λίτρο πετρελαίου θέρμανσης;
Χωρίς παρέμβαση, η τελική τιμή στην αντλία διαμορφώνεται σήμερα στα 1,98 ευρώ το λίτρο. Με την επιδότηση των περίπου 30-35 λεπτών, η τιμή εκτιμάται ότι θα κινηθεί στα 1,65-1,70 ευρώ το λίτρο.
4. Πώς συγκρίνεται η φετινή τιμή με τα προηγούμενα χρόνια;
Ακόμη και μετά την επιδότηση, το πετρέλαιο θέρμανσης ξεκινά τη σεζόν από το ακριβότερο σημείο των τελευταίων ετών. Στην πρεμιέρα της περσινής σεζόν (15 Οκτωβρίου 2025) η τιμή ήταν 1,128 ευρώ το λίτρο, δηλαδή η φετινή εκτίμηση των 1,65-1,70 ευρώ είναι υψηλότερη κατά 46%-51%. Χωρίς την επιδότηση, η αύξηση θα έφτανε το 75%. Η φετινή τιμή ξεπερνά ακόμη και εκείνη του 2022, στην κορύφωση της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης, όταν το λίτρο έκανε πρεμιέρα στα 1,412 ευρώ.
5. Τι σημαίνει αυτό για τον προϋπολογισμό ενός νοικοκυριού;
Για ένα νοικοκυριό που προμηθεύεται 1.000 λίτρα, το κόστος φέτος θα ανέλθει σε περίπου 1.650-1.700 ευρώ με την επιδότηση, έναντι 1.980 ευρώ χωρίς αυτήν και 1.128 ευρώ πέρυσι. Η επιβάρυνση σε σχέση με την περσινή σεζόν παραμένει δηλαδή πάνω από 500 ευρώ.
6. Ποιοι εισπράττουν και πόσα από ένα λίτρο πετρελαίου θέρμανσης;
Από τα 1,98 ευρώ της τελικής τιμής, τα 1,172 ευρώ (περίπου 59%) αντιστοιχούν στη διυλιστηριακή τιμή και τα 0,123 ευρώ (περίπου 6%) στο εμπορικό κέρδος. Τέλη και εισφορές (ανταποδοτικό τέλος ΡΑΕ, Ειδικός Λογαριασμός Πετρελαιοειδών, ΔΕΤΕ) αθροίζουν περίπου 2 λεπτά. Το κράτος εισπράττει 0,663 ευρώ, δηλαδή το ένα τρίτο της τιμής: 0,28 ευρώ από τον ΕΦΚ και 0,383 ευρώ από τον ΦΠΑ 24%. Η κρατική επιδότηση και η έκπτωση των διυλιστηρίων θα επηρεάσει την αρχική τιμή, δηλαδή τα 1,172 ευρώ προς τα κάτω. Εννοείται ότι καθημερινά, αυτή η τιμή θα αλλάζει ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις.
7. Πόσο υψηλός είναι ο ΕΦΚ στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη;
Πολύ υψηλός. Η Ελλάδα επιβάλλει 280 ευρώ ανά 1.000 λίτρα στο πετρέλαιο θέρμανσης, όταν η πλειονότητα των κρατών-μελών (Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Ρουμανία) εφαρμόζει το ελάχιστο κοινοτικό όριο των 21 ευρώ. Χώρες όπως η Γερμανία (61 ευρώ), η Κύπρος (75 ευρώ) και η Ισπανία (85 ευρώ) μένουν κάτω από τα 100 ευρώ. Η Ελλάδα ανήκει στο μικρό γκρουπ των χωρών με υψηλό ΕΦΚ στη θέρμανση, μαζί με την Ιταλία (403 ευρώ) και τις σκανδιναβικές χώρες που ενσωματώνουν υψηλούς φόρους CO₂.
8. Μέχρι πού θα μπορούσε να μειωθεί ο ΕΦΚ;
Η Οδηγία 2003/96/ΕΚ δεν επιτρέπει μηδενισμό του φόρου, αλλά θέτει ελάχιστα όρια. Στο πετρέλαιο θέρμανσης το όριο είναι 21 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, άρα το περιθώριο μείωσης φτάνει τα 259 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, ή περίπου 32 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ. Αντίθετα, στο πετρέλαιο κίνησης το περιθώριο είναι μόλις 8 λεπτά ΕΦΚ (περίπου 10 λεπτά στην αντλία), ενώ στην αμόλυβδη φτάνει τα 34 λεπτά ΕΦΚ (περίπου 42 λεπτά στην αντλία).
9. Τι αλλάζει στο επίδομα θέρμανσης;
Παράλληλα με την επιδότηση στην αντλία, έρχεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά περίπου 20% για όλους τους δικαιούχους. Το μέτρο εκτιμάται ότι θα έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου 60 εκατ. ευρώ για όλη τη σεζόν. Σε αντίθεση με την επιδότηση στην αντλία, το επίδομα έχει εισοδηματικά κριτήρια και άρα κατευθύνεται στα νοικοκυριά που το έχουν περισσότερο ανάγκη.
10. Θα μείνει σταθερή η επιδότηση όλο τον χειμώνα;
Όχι απαραίτητα. Τα ποσά θα επανεξετάζονται κάθε δεκαπέντε ημέρες, ώστε το "μαξιλάρι" των 200 εκατ. ευρώ να επαρκέσει μέχρι το τέλος του χρόνου. Από το νέο έτος μπορεί να αξιοποιηθεί ο αντίστοιχος χώρος του 2027 (ακόμη περίπου 200 εκατ. ευρώ), ενώ η κυβέρνηση ζητά από την Ευρώπη να της επιτραπεί να χρησιμοποιήσει μέρος του 1 δισ. ευρώ της ρήτρας διαφυγής για άμεση στήριξη των καταναλωτών.
