H αλλαγή μίας ώρας αρκεί για να επηρεάσει τον ύπνο και τον εγκέφαλό σου.
Δύο φορές τον χρόνο, το ρολόι μετακινείται κατά μία ώρα και η καθημερινότητα προσαρμόζεται σχεδόν μηχανικά στη νέα ώρα. Στην πράξη, όμως, αυτή η φαινομενικά μικρή αλλαγή δεν είναι πάντα τόσο αθώα για τον οργανισμό. Για πολλούς ανθρώπους – και ιδιαίτερα για όσους αντιμετωπίζουν ημικρανίες – η μετάβαση στη θερινή ώρα μπορεί να συνοδεύεται από πιο συχνούς πονοκεφάλους και λιγότερο ποιοτικό ύπνο.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine, η αλλαγή από τη χειμερινή στη θερινή ώρα συνδέεται με αύξηση στη συχνότητα των ημικρανιών και μείωση του βαθύ ύπνου. Ακόμη και η διαφορά μόλις μίας ώρας φαίνεται ότι αρκεί για να απορρυθμίσει τον φυσικό ρυθμό του σώματος.
Ο νευρολόγος και ειδικός στον ύπνο Sasikanth Gorantla από το University of California, Davis σημειώνει ότι οι αλλαγές στο ωράριο μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου: "Ξέρουμε ότι οι αλλαγές της ώρας δεν είναι καλές για την υγεία του εγκεφάλου. Θέλαμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις άμεσες επιπτώσεις τους στους ανθρώπους με ημικρανία".
Η ημικρανία δεν είναι απλός πονοκέφαλος
Η ημικρανία είναι μια νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας. Τα επεισόδια συχνά περιλαμβάνουν έντονο πόνο στη μία πλευρά του κεφαλιού, παλλόμενο πόνο, ναυτία ή εμετό και ευαισθησία στο φως και τον ήχο.
Οι άνθρωποι που έχουν ημικρανίες χαρακτηρίζονται συχνά από μεγαλύτερη ευαισθησία στις αλλαγές της καθημερινής ρουτίνας, ιδιαίτερα στον ύπνο. Ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στο πρόγραμμα μπορεί να πυροδοτήσουν μια κρίση.
Τι εξέτασε η μελέτη
Σύμφωνα με τη μελέτη, 23 άτομα με επεισοδιακές ημικρανίες παρακολουθήθηκαν για τέσσερις εβδομάδες:
- δύο εβδομάδες πριν από την αλλαγή της ώρας
- δύο εβδομάδες μετά
Οι συμμετέχοντες κατέγραφαν καθημερινά τους πονοκεφάλους σε ημερολόγιο, ενώ ο ύπνος τους παρακολουθούνταν με ειδικό αισθητήρα κάτω από το στρώμα, ο οποίος κατέγραφε τα διαφορετικά στάδια του ύπνου.
Για να υπάρχει μεγαλύτερη ακρίβεια στα δεδομένα, δεν συμπεριλήφθηκαν οι ημέρες γύρω από τον εμμηνορροϊκό κύκλο των γυναικών, καθώς οι ορμονικές αλλαγές μπορούν επίσης να προκαλέσουν ημικρανίες.
Η αλλαγή της ώρας σχεδόν διπλασιάζει τα επεισόδια
Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι ημέρες με ημικρανία αυξήθηκαν σημαντικά μετά την αλλαγή στη θερινή ώρα. Συγκεκριμένα:
- πριν από την αλλαγή καταγράφονταν 7,76 ημέρες ημικρανίας ανά 100 ημέρες παρακολούθησης
- μετά την αλλαγή αυξήθηκαν σε 13,35 ημέρες
- Η ένταση του πόνου δεν άλλαξε σημαντικά. Ωστόσο, τα επεισόδια εμφανίζονταν πιο συχνά.
Σύμφωνα με τον Gorantla, αυτό δείχνει ότι ακόμη και μια μικρή διαταραχή στον φυσικό ρυθμό του οργανισμού μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση των κρίσεων.
Πώς επηρεάζεται ο βαθύς ύπνος
Ένα ακόμη εύρημα αφορά την ποιότητα του ύπνου. Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο βαθύς ύπνος μειώθηκε μετά τη μετάβαση στη θερινή ώρα. Κατά μέσο όρο:
- πριν από την αλλαγή οι συμμετέχοντες περνούσαν περίπου 94 λεπτά σε βαθύ ύπνο
- μετά την αλλαγή ο χρόνος μειώθηκε περίπου στα 84 λεπτά
- Η συνολική διάρκεια ύπνου δεν άλλαξε σημαντικά, όμως η ποιότητα του ύπνου φαίνεται ότι επηρεάστηκε.
Ο βαθύς ύπνος είναι το στάδιο στο οποίο ο εγκέφαλος ανακάμπτει και απομακρύνει μεταβολικά απόβλητα. Η μείωσή του μπορεί να επηρεάσει την ευαισθησία του νευρικού συστήματος στον πόνο.
Γιατί μια ώρα κάνει τόσο μεγάλη διαφορά
Η αλλαγή ώρας επηρεάζει τον λεγόμενο κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι του σώματος. Αυτό το σύστημα ρυθμίζει:
- τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης
- την παραγωγή ορμονών
- την ενέργεια και τη θερμοκρασία του σώματος
Όταν το ρολόι μετακινείται ξαφνικά κατά μία ώρα, το σώμα χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί. Για ορισμένους ανθρώπους, αυτή η προσωρινή απορρύθμιση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου και να αυξήσει την πιθανότητα ημικρανίας.
Πώς να προσαρμοστείς πιο εύκολα στη θερινή ώρα
Υπάρχουν μερικές απλές κινήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό να προσαρμοστεί πιο ομαλά. Ο Gorantla προτείνει:
- Σταθερό πρόγραμμα ύπνου: Προσπάθησε να κοιμάσαι και να ξυπνάς την ίδια ώρα κάθε μέρα.
- Σταδιακή προσαρμογή: Μετακίνησε την ώρα ύπνου σου κατά περίπου 15 λεπτά νωρίτερα τις ημέρες πριν την αλλαγή.
- Πρωινό φως: Η έκθεση στο φυσικό φως μέσα στην πρώτη ώρα μετά το ξύπνημα βοηθά το σώμα να συγχρονιστεί.
- Λιγότερο φως το βράδυ: Ο έντονος φωτισμός και οι οθόνες πριν τον ύπνο μπορούν να επηρεάσουν τον κιρκάδιο ρυθμό.
- Προσοχή στους παράγοντες που πυροδοτούν την ημικρανία: Αφυδάτωση, στρες και αλκοόλ μπορούν επίσης να αυξήσουν την πιθανότητα επεισοδίου.
