Στη φαρέτρα της ιατρικής κοινότητας μπαίνουν συνεχώς καινούργια όπλα στη μάχη κατά του καρκίνου.
Aπό ''έξυπνα'' φάρμακα που οδηγούν το ανοσοποιητικό σύστημσ να επιτεθεί στους καρκινικούς όγκους, έως ένα νέο χάπι που διπλασιάζει την επιβίωση ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος, στη φαρέτρα της ιατρικής κοινότητας μπαίνουν συνεχώς καινούργια όπλα στη μάχη κατά του καρκίνου.
Παράλληλα, καινοτόμες διαγνωστικές εξετάσεις επιτρέπουν πλέον σε ασθενείς να αποφεύγουν περιττές θεραπείες, όπως μεταδίδει ο Guardian, συνοψίζοντας τις εξελίξεις που παρουσιάστηκαν στο φετινό συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026).
Η ανοσοθεραπεία έχει αλλάξει τη θεραπεία του καρκίνου την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, δεν είναι αποτελεσματική σε όλους τους ασθενείς, καθώς πολλά καρκινικά κύτταρα καταφέρνουν να "ξεφεύγουν" από την άμυνα του οργανισμού.
Ερευνητές ανέπτυξαν τώρα ένα νέο "έξυπνο" φάρμακο (πειραματικό δισκίο GRWD5769) που φάνηκε να μειώνει το μέγεθος των όγκων κατά τουλάχιστον 30% σε έξι από τις συχνότερες μορφές καρκίνου. Στη μελέτη συμμετείχαν ασθενείς από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Αυστραλία, οι οποίοι είχαν ήδη εξαντλήσει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές τους. Η ανοσοθεραπεία είτε δεν είχε λειτουργήσει, είτε είχε πάψει να είναι αποτελεσματική.
Το νέο φάρμακο ουσιαστικά κάνει το ανοσοποιητικό σύστημα να τα αναγνωρίσει τα καρκινικά κύτταρα, να τα εντοπίσει και να τα καταστρέψει. Η ερευνητική ομάδα του Christie NHS Foundation Trust στο Μάντσεστερ διαπίστωσε ότι οι όγκοι συρρικνώθηκαν σε 26 από τους 83 ασθενείς με καρκίνο τραχήλου μήτρας, ουροδόχου κύστης, ήπατος, παχέος εντέρου, πνεύμονα ή κεφαλής και τραχήλου. Σε 15 από αυτούς η μείωση ξεπέρασε το 30%.
Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Fiona Thistlethwaite, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα "ιδιαίτερα εντυπωσιακά για ένα φάρμακο που χορηγείται από το στόμα", υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έναν νέο μηχανισμό δράσης που φαίνεται να ενισχύει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας.
Παράλληλα, δεύτερη μελέτη έδειξε ότι ο συνδυασμός ενός άλλου "έξυπνου" φαρμάκου με χημειοθεραπεία αύξησε τη μέση επιβίωση ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα κατά 15%. Ελπιδοφόρα ήταν και τα αποτελέσματα ενός φαρμάκου που μιμείται μια φυσική πρωτεΐνη του οργανισμού και προσδένεται σε ειδικούς υποδοχείς των καρκινικών κυττάρων, ενεργοποιώντας τον κυτταρικό τους θάνατο με περιορισμένη βλάβη στους υγιείς ιστούς. Σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου το φάρμακο συρρίκνωσε όγκους σε ορισμένες περιπτώσεις και ανέκοψε την εξέλιξη της νόσου σε άλλες. Μία ασθενής δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η θεραπεία της "χάρισε μια νέα ζωή".
Ένα καθημερινό χάπι δίνει ελπίδα απέναντι στον πιο θανατηφόρο συχνό καρκίνο
Μία από τις πιο εντυπωσιακές ανακοινώσεις του συνεδρίου αφορούσε ένα νέο χάπι που διπλασιάζει τον χρόνο επιβίωσης ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος, μια μορφή καρκίνου με εξαιρετικά φτωχή πρόγνωση. Η ανακάλυψη χαρακτηρίστηκε από πολλούς ειδικούς ως μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών.
Σε κλινική δοκιμή με 500 ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε ήδη δώσει μεταστάσεις, το φάρμακο διπλασίασε τον χρόνο επιβίωσης σε σχέση με τη χημειοθεραπεία και παρουσίασε λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, έναντι 6,6 έως 6,7 μηνών για όσους υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία.
Παρουσιάστηκε παράλληλα ένα νέο φάρμακο που, όταν προστίθεται στις υπάρχουσες θεραπείες για το πολλαπλό μυέλωμα, παρατείνει σημαντικά τον χρόνο κατά τον οποίο η νόσος παραμένει υπό έλεγχο. Το φάρμακο δρα σε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη και λειτουργεί σαν "μαγνήτης", προσελκύοντας και αποδομώντας πρωτεΐνες απαραίτητες για την επιβίωση των καρκινικών κυττάρων. Παράλληλα, διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στα εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα.
Παρά τις αισιόδοξες εξελίξεις, το συνέδριο ανέδειξε και σημαντικές δυσκολίες. Μια πολυδιαφημισμένη αιματολογική εξέταση που υπόσχεται ανίχνευση περισσότερων από 50 τύπων καρκίνου δεν κατάφερε να πετύχει τον βασικό στόχο της σε μεγάλη κλινική δοκιμή.
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο
Οι επιλογές του τρόπου ζωής φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά τόσο τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου όσο και την πορεία της νόσου. Δύο μεγάλες μελέτες που παρουσιάστηκαν υποδεικνύουν ότι η κακή ποιότητα ύπνου μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Τα τελευταία τριάντα χρόνια οι διαγνώσεις καρκίνου σε νεότερες ηλικίες έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 80%, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο σε άτομα ηλικίας 40 ετών ή νεότερα αυξήθηκαν κατά 27%.
Αναλύοντας δεδομένα από 18 εκατομμύρια Αμερικανούς ηλικίας 18 έως 50 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με διαταραγμένο ύπνο είχαν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, του μαστού, της μήτρας ή των ωοθηκών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, άτομα κάτω των 50 ετών που έπασχαν από αϋπνία είχαν έως και τριπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μέσα στην επόμενη πενταετία. Παράλληλα, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να ωφελήσουν τους ασθενείς ακόμη και μετά τη διάγνωση και τη θεραπεία. Μια μελέτη έδειξε ότι η γιόγκα μπορεί να μειώσει το ψυχικό φορτίο, το άγχος, την κόπωση και τις διαταραχές ύπνου σε άτομα που ζουν με καρκίνο.
