Η Σοφία Ζαχαράκη δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από επιτροπές, υπηρεσιακές διαδικασίες και επικοινωνιακές δικαιολογίες. Είναι υπουργός Παιδείας και, συνεπώς, φέρει την πολιτική ευθύνη για όσα εγκρίνονται, σχεδιάζονται και εισάγονται στο εκπαιδευτικό σύστημα. Το νέο ζήτημα με τα βιβλία της Β΄ και της ΣΤ΄ Δημοτικού δεν αποτελεί μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι το υπουργείο λειτουργεί χωρίς καθαρή κατεύθυνση, χωρίς σοβαρή δημόσια διαβούλευση και χωρίς τον απαιτούμενο σεβασμό στις εύλογες ανησυχίες των γονέων.
Στα εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων οικογενειακών σχημάτων, οικογένειες με δύο μητέρες ή δύο πατέρες. Τα συγκεκριμένα βιβλία έχουν ενταχθεί στις διαθέσιμες επιλογές του συστήματος του Πολλαπλού Βιβλίου για το σχολικό έτος 2027-2028. Αυτό δεν περιορίζει την πολιτική σημασία του ζητήματος. Αντιθέτως, αποδεικνύει ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για ουσιαστική επανεξέταση, επιστημονική τεκμηρίωση και ανοιχτή ενημέρωση της κοινωνίας. Το υπουργείο οφείλει να εξηγήσει ποια παιδαγωγικά κριτήρια εφαρμόστηκαν, ποιος ενέκρινε κάθε ενότητα και γιατί δεν προηγήθηκε ουσιαστικός διάλογος με εκπαιδευτικούς και γονείς
Η κυρία Ζαχαράκη δεν δικαιούται να παριστάνει την απλή παρατηρήτρια. Η δικαιολογία ότι τα βιβλία αξιολογήθηκαν από ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές δεν καταργεί την υπουργική ευθύνη. Οι επιτροπές γνωμοδοτούν και αξιολογούν· η πολιτική ηγεσία λογοδοτεί. Όταν το υπουργείο εγκρίνει ένα διδακτικό πακέτο, αναλαμβάνει και την ευθύνη για το περιεχόμενο, την ηλικιακή καταλληλότητα και τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα παρουσιαστεί μέσα στην τάξη.
Η πολιτική στάση της υπουργού είναι, άλλωστε, γνωστή. Η ίδια στήριξε το νομοσχέδιο για τον πολιτικό γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, το οποίο ρύθμισε και ζητήματα γονικής ιδιότητας. Έχει κάθε δημοκρατικό δικαίωμα να υποστηρίζει αυτή τη θέση. Έχουν όμως και οι πολίτες το ίδιο δικαίωμα να την κρίνουν πολιτικά και να θεωρούν ότι οι επιλογές της εντάσσονται σε μια συγκεκριμένη προοδευτική —ή, όπως την αποκαλούν οι επικριτές της, «woke»— ατζέντα. Εκείνο που δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτό είναι η εισαγωγή ευαίσθητων κοινωνικών ζητημάτων στο Δημοτικό χωρίς διαφάνεια, σαφές παιδαγωγικό πλαίσιο και έγκαιρη ενημέρωση.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα βιβλία. Στη δημόσια εκπαίδευση τα κενά εκπαιδευτικών εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται με διαδοχικές φάσεις αναπληρωτών, ενώ κάθε κυβέρνηση παρουσιάζει ως επιτυχία το γεγονός ότι καλύπτει καθυστερημένα ανάγκες που όφειλε να έχει προβλέψει. Η εξαγγελία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την καταγραφή των κενών επιβεβαιώνει από μόνη της ότι το σύστημα επί χρόνια δεν διέθετε ούτε ολοκληρωμένη εικόνα των πραγματικών αναγκών του.
Στην ανώτατη εκπαίδευση, το υπουργείο υπέστη ακόμη ένα σοβαρό πλήγμα, όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τρεις συγκεκριμένες άδειες και τις αντίστοιχες πιστοποιήσεις προγραμμάτων μη κρατικών πανεπιστημίων. Το ΣτΕ δεν ακύρωσε συνολικά τον θεσμό, αλλά εντόπισε νομικές πλημμέλειες στην εφαρμογή του. Αυτό ακριβώς είναι πολιτικά επιβαρυντικό: μια μεταρρύθμιση που διαφημίστηκε ως ιστορική εφαρμόστηκε, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, με τρόπο που δεν άντεξε στον δικαστικό έλεγχο.
Οι Πανελλαδικές, οι συνεχείς αλλαγές, η γραφειοκρατία, τα κενά και η αβεβαιότητα δεν αντιμετωπίζονται με συνεντεύξεις και επικοινωνιακά συνθήματα. Η Παιδεία απαιτεί σοβαρότητα, προετοιμασία και ανάληψη ευθύνης. Σε όλα αυτά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έχει αποτύχει να πείσει ότι ελέγχει πραγματικά την κατάσταση.
Η παραίτηση δεν αποτελεί ποινή ούτε προσωπική προσβολή. Είναι η έμπρακτη ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Μετά το ζήτημα των βιβλίων, τις αστοχίες στις αδειοδοτήσεις και τη συνεχιζόμενη αναστάτωση στα σχολεία, η κυρία Σοφία Ζαχαράκη θα έπρεπε ήδη να έχει θέσει την παραίτησή της στη διάθεση του πρωθυπουργού. Όχι επειδή διαφωνούμε απλώς με τις απόψεις της, αλλά επειδή ένας υπουργός κρίνεται από τον έλεγχο, τη διαφάνεια και τα αποτελέσματα του υπουργείου του. Και σε αυτή την κρίση η κυρία Ζαχαράκη έχει πολιτικά αποτύχει
